Zmiany podatkowe

Wszyscy czynni podatnicy VAT, a szczególnie: nabywcy usług IT, księgowych, reklamowych, doradczych i rekrutacyjnych (nowy załącznik nr 16), firmy stosujące split payment i towary z załącznika nr 15, importerzy i firmy w obrocie międzynarodowym (nowy skład VAT), rolnicy ryczałtowi we wspólnym gospodarstwie, podatnicy kończący używanie kas fiskalnych oraz kupujący środki transportu z UE.

Od 1 stycznia 2027 r. odpowiedzialność solidarna za zaległy VAT dostawcy obejmie też nabywców wielu popularnych usług (m.in. oprogramowanie, hosting, usługi rachunkowo-księgowe, doradztwo, reklama, badania rynku, usługi związane z zatrudnieniem) – z wyłączeniem faktur poniżej 15 000 zł, chyba że miesięczna wartość usług od jednego kontrahenta przekroczy 50 000 zł netto; zmienia się też cały załącznik nr 15 (lista towarów i usług objętych m.in. obowiązkowym split paymentem). Wprowadzono zupełnie nową instytucję składu VAT: zezwolenia naczelnika US na prowadzenie składu i na stosowanie procedury, stawkę 0% dla dostaw i usług w składzie, elektroniczną ewidencję, tygodniowe zgłoszenia podsumowujące, miesięczne deklaracje i zapłatę podatku w 5 dni od zakończenia procedury. Dodatkowo: znika obowiązek odrębnej informacji o spisie z natury i zapłaty VAT w 14 dni od nabycia środka transportu z UE (zamiast tego informacja składana elektronicznie w terminie deklaracji), pojawia się kara 300 zł za niezłożenie wniosku o wyrejestrowanie kasy fiskalnej, zmieniono pozycję 15 załącznika nr 3 (środki dezynfekujące w stawce obniżonej), a od 1 grudnia 2026 r. obowiązuje nowa zasada ustalania stawki dla różnicy w wartości kaucji w systemie kaucyjnym.

Ustawa ogłoszona w Dz.U. 2026 poz. 1270 (29 września 2026 r.), obowiązująca. Wejście w życie etapami: zasadniczo 1 stycznia 2027 r.; przepis o kaucji (art. 1 pkt 13 lit. b) – 1 grudnia 2026 r.; art. 1 pkt 36 lit. a (pamięć fiskalna) – 1 lipca 2027 r.; art. 1 pkt 27 i art. 7 (rozporządzenie o kasach) – 1 stycznia 2028 r.; przepisy o terminalu TAX FREE (art. 1 pkt 1, pkt 33 lit. b, pkt 34 lit. b) – 1 lipca 2028 r.

Uwaga — akt wchodzi w życie etapami: 1) art. 1 pkt 13 lit. b wchodzi w życie z dniem 1 grudnia 2026 r.; 2) art. 1 pkt 36 lit. a wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2027 r.; 3) art. 1 pkt 27 i art. 7 wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2028 r.; 4) art. 1 pkt 1, pkt 33 lit. b oraz pkt 34 lit. b wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2028 r.

Firmy wytwarzające paliwa ciekłe w Polsce oraz podmioty handlujące paliwami na podstawie koncesji na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą. To bardzo wąska grupa (rafinerie i importerzy paliw) — zwykłe stacje paliw i dystrybutorzy krajowi bez koncesji zagranicznej nie są podatnikami. Pośrednio dotyczy też wszystkich podatników PIT/CIT w tej grupie, bo nowy podatek nie jest kosztem podatkowym.

Wprowadzono czasowy podatek od nadzwyczajnych zysków ze zbycia paliw ciekłych za okres od 1 marca 2026 r. do 31 marca 2027 r. Stawka wynosi 60% nadwyżki przychodów ponad poziom wyliczony według marży referencyjnej (średnia marża z 2025 r. powiększona o 20%, ale nie mniej niż 2%), a dla podmiotów nieprowadzących wytwarzania podatek nie może przekroczyć 50% ich dochodu przypadającego na ten okres. Pierwszą zaliczkę — za okres od marca do października 2026 r. — trzeba wpłacić do 25 listopada 2026 r., kolejne miesięcznie do 25. dnia miesiąca, a zeznanie i dopłatę złożyć do 31 grudnia 2027 r. Dodatkowo zapłacony podatek nie stanowi kosztu uzyskania przychodu w PIT ani CIT, a Minister Finansów może od 2 października 2026 r. obniżać rozporządzeniem stawki akcyzy na paliwa.

Akt ogłoszony w Dz.U. 2026 poz. 1287 i obowiązujący. Wchodzi w życie 1 listopada 2026 r., z wyjątkiem art. 11 (upoważnienie dla MF do obniżania akcyzy), który wszedł w życie 2 października 2026 r.

Uwaga — akt wchodzi w życie etapami: art. 11 wchodzi w życie z dniem 2 października 2026 r.

Stacje paliw, hurtownie i importerzy paliw – wszyscy sprzedający benzyny silnikowe, oleje napędowe i biokomponenty jako samoistne paliwo; pośrednio także nabywcy tych paliw (niższa cena brutto).

Od 3 października do 31 grudnia 2026 r. dostawa, wewnątrzwspólnotowe nabycie i import benzyn silnikowych (CN 2710 12 45, 2710 12 49), olejów napędowych (CN 2710 19 42, 2710 19 44, 2710 20 11), mieszanek tych paliw z biokomponentami oraz biokomponentów będących samoistnym paliwem do silników spalinowych są objęte obniżoną stawką VAT 8% zamiast 23%. Warunkiem jest spełnianie wymagań jakościowych z odrębnych przepisów. Obniżka ma charakter czasowy – po 31 grudnia 2026 r. przepis przestaje obowiązywać, o ile nie zostanie przedłużony.

Akt ogłoszony w Dz.U. 2026 poz. 1288 i obowiązujący od dnia ogłoszenia, tj. 2 października 2026 r.; obniżona stawka stosowana do sprzedaży od 3 października do 31 grudnia 2026 r.

Producenci, importerzy i dystrybutorzy paliw silnikowych (benzyny, oleju napędowego, biokomponentów) rozliczający akcyzę, a pośrednio stacje paliw i ich klienci.

Na okres od 3 października do 31 grudnia 2026 r. obniżono stawki akcyzy na wybrane paliwa silnikowe: do 1239 zł za 1000 litrów (art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy akcyzowej) oraz do 880 zł za 1000 litrów dla pozycji z pkt 6 i 8. Po 31 grudnia 2026 r. obniżka wygasa i wracają stawki ustawowe. Rozporządzenie wydano na podstawie ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków ze zbycia paliw ciekłych.

Akt ogłoszony i obowiązujący – Dz.U. 2026 poz. 1289, wszedł w życie 2 października 2026 r., obniżone stawki stosuje się od 3 października do 31 grudnia 2026 r.

Przede wszystkim urzędy (organy administracji rządowej i samorządowej) oraz inne podmioty pobierające opłatę skarbową; pośrednio każdego, kto płaci opłatę skarbową, np. 17 zł od pełnomocnictwa – również biura rachunkowe i doradcy składający pełnomocnictwa w imieniu klientów.

Rozporządzenie zastępuje stare rozporządzenie z 2007 r., które traci moc 1 października 2026 r. w związku z nowelizacją Ordynacji podatkowej. Utrzymuje zasadę, że zapłatę opłaty skarbowej dokumentuje się dowodem zapłaty (lub jego uwierzytelnioną kopią) złożonym do akt sprawy najpóźniej w ciągu 3 dni od powstania obowiązku zapłaty, i szczegółowo określa treść adnotacji urzędowych o zapłacie, zwolnieniu lub wyłączeniu opłaty – także w formie dokumentu elektronicznego. Określa też, że urząd ma 14 dni na przekazanie organowi podatkowemu dokumentów potrzebnych do zwrotu opłaty skarbowej.

Akt ogłoszony w Dz.U. 2026 poz. 1271 i obowiązujący od 1 października 2026 r. (czyli już działa).

Podatnicy, płatnicy i inne podmioty udzielające pełnomocnictw w sprawach podatkowych oraz pełnomocnicy – biura rachunkowe, doradcy podatkowi, adwokaci i radcowie prawni składający pełnomocnictwa do urzędów skarbowych.

Minister Finansów i Gospodarki określił nowe wzory czterech formularzy: pełnomocnictwa szczególnego (PPS-1), pełnomocnictwa do doręczeń (PPD-1) oraz zawiadomień o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw (OPS-1, OPD-1). Formularze mają teraz oznaczenie wersji (4) i zastępują wzory z rozporządzenia z 9 października 2024 r., które traci moc. Zmiana jest formularzowa – zakres danych pozostaje standardowy (dane mocodawcy, pełnomocnika i dalszego pełnomocnika, zakres sprawy, informacja o opłacie skarbowej), nie zmieniają się zasady udzielania ani skuteczności pełnomocnictw wynikające z Ordynacji podatkowej.

Akt ogłoszony w Dz.U. 2026 poz. 1275 z 29 września 2026 r., obowiązuje od 1 października 2026 r. Rozporządzenie nie zawiera przepisów przejściowych dotyczących stosowania starych druków – z dokumentów to nie wynika.